www.aqmangittani.uz - Aqman'g'i't tan'i' gazetasi' web sayti gazeta 1969-ji'l 1-iyulden shi'g'a basladi'

ЛАЗЫМның лазымлары

Буннан бир жыл бурын «жаназа күни мал сойып, аўқат писириў, мейитти бир нешше күнлеп сақлаў дурыс емес, бул динимизге жат үрп-әдетлер» деген гәплерди еситкенде көпшиликтиң қыялына «қарақалпақ халқының басқа халықлардан өзгешелиги де усында емес пе, нешше әсирлерден берли ата-бабаларымыздан мийрас болып киятырған үрп-әдетлерди қалай бийкарлаймыз» деген ой-пикир келгенлиги рас (дәслепки ўақытлары өзимиз де усындай пикирде едик, себеби бундай үрп-әдетлер тек қарақалпақ халқында ушырасады).

Xabardi oqi'w
04.08.2018

СПОРТШЫ ҚЫЗДЫҢ ӘРМАНЫ

Меҳрибан Султанбаева «Тақыркөл» АПЖ аймағында жайласқан 9-санлы мектептиң 7-класында оқыйды.

Xabardi oqi'w
04.08.2018

КӨШПЕЛИ ҚАБЫЛЛАЎ

Нөкис районы орайындағы «Ақмаңғыт» ППЖ да район ҳәкими А.Сейтахов, Қарақалпақстан Республикасы прокуроры орынбасары Я.Бабажанов, Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңеси баслығының орынбасарлары А.Тәжетдинов ҳәм Б.Ҳәбибуллаевлардың қатнасында көшпели қабыллаў болып өтти.

Xabardi oqi'w
04.08.2018

ПУҚАРАЛАРДЫҢ ТЫНЫШЛЫҒЫ ТӘМИЙИНЛЕНБЕКТЕ

Өзбекстан Республикасы Ишки ислер министрлиги ҳәм Миллий гвардияның 2018-жыл 2-июнь күнги қоспа режеси тийкарында бүгинги күнде орынларда жынаятшылықтың ерте алдын алыў, пуқаралардың тынышлығын тәмийинлеў ҳәм олардың машқалаларын үйрениўге бағышланған илажлар өткерилмекте.

Xabardi oqi'w
04.08.2018

ЫҚШАМЛАСҚАН НЕКЕ ТОЙЛАРЫ

Нөкис районында 30-июнь – Жаслар күни байрам илажлары шеңберинде райондағы 5 кем тәмийинленген жас шаңарақтың неке тойлары болып өтти.

Xabardi oqi'w
04.08.2018

ШӘРИЯТЫМЫЗҒА ЖАТ ҮРП-ӘДЕТЛЕР

Халқымыздың ағла пазыйлетлеринен бири-бул барлық исти сабыр-тақатлылық пенен атқарып, қыйыншылықларды төзимлилик пенен жеңе билиўи болып есапланады. Перзентлеримиз тәрбиясында да биз оларды жаслайынан сабырлы болыўға шақырамыз. Себеби, ата-бабаларымыздың «Сабыр түби сары алтын, сарғайған жетер муратқа, сабырсыз қалар уятқа» деп айтқан даналық гәплери ҳәмийше қәлбимизде яд болып қалады. Жанымызды аўырыў азабы қыйнаса, төзим етемиз, қандайда бир басы берик көшеге кирип қалсақ, Аллаҳ тааладан мәдет сорап сабырлылық пенен күтемиз, турмысымызда азы-кем материаллық жетиспеўшилик болса, биз және күтемиз, бәршеси өз орнына түсип кетиўине исенемиз – бул бизиң өмиримиздеги ең қүдиретли күшимиз десек те қәте болмайды.
Хош, биз ҳәрдайым сабыр-тақатлымыз ба?! Биз қандай ўақытларда өзимизди жойтып қоямыз?!
Жаныңа жақын адамыңнан айрылыў-ҳешкимге раўа көрмейтуғын ең аўыр мүсийбетлердиң бири. Бирақ биз тәғдиримизге қарсы шыға алмаймыз, тәғдиримизге жазылғаны әлбетте болады. Муқаддес динимизде инсан дүньяға келер екен, оның қанша өмир сүриўи, ырысқы-несийбеси қанша болыўы Аллаҳ тааланың әзелий илими менен жазып қойылған болады. Өлимнен ҳеш бир бенде қашып қутыла алмайды. Сондай екен, биз жақынларымызды өлгеннен соң да ҳүрмет-иззетин жай-жайына қойыўымыз керек.
Диний китапларымызда айтып өтилиўинше, инсан жаны үзилгеннен соң жақын-жуўық, туўысқанлары тәрепинен әмелге асырылыўы керек болған әмеллер төмендегилер болып табылады екен:
– Мәйитти тез жуўып, кепинлеп, жаназасын оқып жерлеў;
– Мойнында қарызы болса, жанлы гүўалар жәрдеминде яки жазба рәўиште тастыйықлап, ийесине қайтарыў;
– Қалдырған мал-мүлклерин кимгедур ўәсият еткен болса ҳәм ол шәриятқа уғрас келетуғын болса, оны әмелге асырыў;
Мине усы әмеллер өлген адамның туўған-туўысқанлары тәрепинен орынланыўы зәрүр. Ең ашынарлысы сонда, бизиң аймағымызда өлген адамды жерлеў мәресими динимиз көрсетпелеринен өзгеше тәризде өткерилмекте. Атап айтатуғын болсақ, ислам динине муўапық, мәйит шығарылатуғын үйде аза тутыў мүддети үш күн деп көрсетилген. Бирақ бүгинги күнде марҳумның ҳүрметине үш күн азадар болыў орнына үш күн «дәбдебели мәресим» өткериледи. Ақыры, бул шаңарақта қазан-қазан аўқатлар асылады, қуда-қонақларына арнап жанлықлар сойылады. Хош, қайсы бириңиз бундай әмеллер динимизге сай келеди деп айта аласыз?! Ҳеш қайсыңыз. Себеби, булардың ҳәммеси бидъат-хурафат әмеллер есапланады. Буны бәршемиз билип, тән алыўымыз зәрүр. Мусылманшылығымызда марҳумның ҳүрмети ушын бул шаңарақта аўқат асылмаўы керек деп айтылған.
Өлген адамға бақырып, шашларын жулып, кийиминиң жағаларын жыртып жылаў, жүзин тырнаў сыяқлы ҳалатлар бизиң динимиз тәлийматларына улыўма кери. Бул Аллаҳ тааланың буйырғанына сабыр етпеслик, тәғдиримизге қарсы шығыў болып саналады. Ал, муқаддес ислам дининде өлген адамға «ўай-ўай» салып жылаўдан қайтарылған. Биз тәреплерде жерлеў мәресимин бир-еки күн кешиктирип, өлиниң узақ-жақын ағайинлери жыйналыўын күтемиз.
Мәйитти қондырыў шәриятымызға кери болған әмеллерден бири. Сол менен бир қатарда, ол санитар-гигиеналық талаплардың бузылыўына алып келеди. Мәйит қондырылған ханаға өли денедеги кеселлик қоздырыўшы бактериялар тарқалып кетиўи мүмкин. Мәйитти көп қондырыў оны жуўыў мүмкин болмай қалатуғын дәрежеде исип, сасып кетиўине алып келеди. Нәтийжеде, марҳум ақырет алдынан болған ең ақырғы сапарын жуўыўсыз, яғный ғусылсыз ҳалда өткереди. Бул болса жүдә ашынарлы жағдай.
Биз санап келтиретуғын бундай динимизде қараланған ислердиң атын атап көрсете бериўимиз мүмкин, бирақ биз, мусылман халқы ендиги жағында не нәрсе дурыс, не нәрсе надурыс екенлигин аңлап жетиўимиз зәрүр. Динсизлик дәўиринде пайда болған «жүзеки диний» әмеллеримизди тәртипке салып алыў ўақты жетип келди. Бүгин бизден талап етилетуғын тийкарғы ўазыйпа да усы халықтың санасында ислам дининиң ҳақыйқый көринисин сәўлелендирип бериў болып есапланады.
Дәўлетбай ӘЛИМБЕТОВ
Имаматдин ийшан мешити имам-кәтиби
скачать dle 10.5фильмы бесплатно

17.04.2018
O'xshash xabarlar: