www.aqmangittani.uz - Aqman'g'i't tan'i' gazetasi' web sayti gazeta 1969-ji'l 1-iyulden shi'g'a basladi'

ЛАЗЫМның лазымлары

Буннан бир жыл бурын «жаназа күни мал сойып, аўқат писириў, мейитти бир нешше күнлеп сақлаў дурыс емес, бул динимизге жат үрп-әдетлер» деген гәплерди еситкенде көпшиликтиң қыялына «қарақалпақ халқының басқа халықлардан өзгешелиги де усында емес пе, нешше әсирлерден берли ата-бабаларымыздан мийрас болып киятырған үрп-әдетлерди қалай бийкарлаймыз» деген ой-пикир келгенлиги рас (дәслепки ўақытлары өзимиз де усындай пикирде едик, себеби бундай үрп-әдетлер тек қарақалпақ халқында ушырасады).

Xabardi oqi'w
04.08.2018

СПОРТШЫ ҚЫЗДЫҢ ӘРМАНЫ

Меҳрибан Султанбаева «Тақыркөл» АПЖ аймағында жайласқан 9-санлы мектептиң 7-класында оқыйды.

Xabardi oqi'w
04.08.2018

КӨШПЕЛИ ҚАБЫЛЛАЎ

Нөкис районы орайындағы «Ақмаңғыт» ППЖ да район ҳәкими А.Сейтахов, Қарақалпақстан Республикасы прокуроры орынбасары Я.Бабажанов, Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңеси баслығының орынбасарлары А.Тәжетдинов ҳәм Б.Ҳәбибуллаевлардың қатнасында көшпели қабыллаў болып өтти.

Xabardi oqi'w
04.08.2018

ПУҚАРАЛАРДЫҢ ТЫНЫШЛЫҒЫ ТӘМИЙИНЛЕНБЕКТЕ

Өзбекстан Республикасы Ишки ислер министрлиги ҳәм Миллий гвардияның 2018-жыл 2-июнь күнги қоспа режеси тийкарында бүгинги күнде орынларда жынаятшылықтың ерте алдын алыў, пуқаралардың тынышлығын тәмийинлеў ҳәм олардың машқалаларын үйрениўге бағышланған илажлар өткерилмекте.

Xabardi oqi'w
04.08.2018

ЫҚШАМЛАСҚАН НЕКЕ ТОЙЛАРЫ

Нөкис районында 30-июнь – Жаслар күни байрам илажлары шеңберинде райондағы 5 кем тәмийинленген жас шаңарақтың неке тойлары болып өтти.

Xabardi oqi'w
04.08.2018

ЛАЗЫМның лазымлары

Буннан бир жыл бурын «жаназа күни мал сойып, аўқат писириў, мейитти бир нешше күнлеп сақлаў дурыс емес, бул динимизге жат үрп-әдетлер» деген гәплерди еситкенде көпшиликтиң қыялына «қарақалпақ халқының басқа халықлардан өзгешелиги де усында емес пе, нешше әсирлерден берли ата-бабаларымыздан мийрас болып киятырған үрп-әдетлерди қалай бийкарлаймыз» деген ой-пикир келгенлиги рас (дәслепки ўақытлары өзимиз де усындай пикирде едик, себеби бундай үрп-әдетлер тек қарақалпақ халқында ушырасады).
Районымыздың диний уламалары, мектеп моллалары, нураный ақсақаллар, аўыл белсендилери тәрепинен алып барылған үгит-нәсият жумысларының нәтийжесинде мейит шыққан шаңарақларда ислам динине жат үрп-әдетлерге шек қойылып, марҳумларды жерлеў мәресимлери бир тәртипке түскендей болды (тәўеллеге турмайтуғын адамларды есапқа алмағанда, әлбетте). Бирақ, район орайынан шетте жайласқан айырым аўылларда соның менен бирге қоңсылас районларда марҳумларды жерлеў мәресимлеринде бурынғысынша мал сойылып қалта-қалта унлардан баўырсақлар писирилип муқаддес динимизге жат үрп-әдетлердиң даўам етиўи бир қәлипке түсип киятырған жаназа намазын өткериў тәртибине өзиниң кери тәсирин тийгизбей қоймады. Ҳәттеки адамлар арасында «бундай шеклеўлер тек бизиң районымызда тәжирийбе сыпатында қолланылып атыр, егер жақсы нәтийже берсе басқа районларда да қолланылатуғын уқсайды» деген сыяқлы гәп-сөзлер пайда болды.
Өткен жылдың ақырында Өзбекстан мусылманлары басқармасы тәрепинен «Мейит шыққан шаңарақта исленетуғын ерси ырымларға шек қойыў ҳаққында»ғы пәтиўасы қабыл етилди. Өзбекстан мусылманлары басқармасының пәтиўасы қабылланғаннан кейин мектеп моллалары, пуқаралардың өзин-өзи басқарыў уйымлары ўәкиллери, аўыл ҳәм көше бийлери ҳәм белсенди нураныйларының алып барған үгит-нәсият жумыслары нәтийжесинде мейитти жерлеместен үш күнлеп сақлап қойыў, мал сойып елге ас тарқатыў ҳәм басқа да муқаддес динимизге туўры келмейтуғын иллетлерге шек қойылды. Нәтийжеде мүсийбет түскен шаңарақты артықша ысырапкершиликтен қутқарды. Бул, әлбетте көпшиликке мақул келди.
Бүгинги күнде жаназа намазларында мейитти шығарар алдында марҳумның жақынлары, көбинше ҳаял-қызлар даўысының барынша жоқлаў айтып жылаў сыяқлы динимизге жат ис-ҳәрекетлер даўам етпекте. Егер усылай даўыс шығарып жыламаса көпшилик оларды қайғырмағанға жорыйды. Сондай-ақ, марҳумды көп қондырмай жерлеп жибериў тәртипке түскени менен айырым орынларда мал сойып елге ас тарқатыў ҳалатлары елеге шекем ушыраспақта (мәселен, жақын арада «Саманбай» АПЖда еки шаңарақта усындай жағдай жүз берди).
Айырым пуқаралардың пикиринше мал сойып ас тарқатпаса марҳумның қәдири жоқтай болар екен. Жаназаға келгенлер мейит шығыўын күтпей тек кеўил айтып, «дизимнен өтип» кетип қалар екен...
Усы жерде жаназаға қатнасыўдың мақсети ҳаққында азғана тоқтап өтсек. Жаназаға қатнасыўдың тийкарғы мақсети азадар шаңараққа кеўил айтып, қайғысына шерик екенлиги менен бирге марҳумды соңғы жолға шығарып салыў. Марҳум ҳүрметине Қураны қатым етилип, «Тәбәрик», «Мүлк» сүрелерин оқыў. Марҳумның ҳақына дуўа етиў болып табылады.
Қызығы, жаназа шыққанда бизиң көпшилик пуқараларымыз бир-бирин көрип ҳал-аўҳал сорасады. Ҳәтте марҳумның ҳүрметине оқылған Қуран аятларын да тыңламай бәлент ҳаўазларда сөйлесип турады. Бул диний, адамгершилик, мәдениятлылық есаптан да дурыслыққа келмейди.
Дин ийелериниң пикиринше марҳум ҳүрметине Қураны қатым етилип, «Тәбәрик», «Мүлк» сүрелерин оқылған пайытта ҳәмме уйып тыңлап әўмийин деў, «Қуран оқыған бир саўап болса тыңлаған мың саўап» екен...
Бизиң пикиримизше, мектеп моллалары мейитти алып шығып турып диний мәресимлерге түсиник берип ўаз оқығанлары нәтийже бермей атыр. Себеби, олар мейит жанында турып сөз сөйлейди. Жаназаға жыйналғанлар мейиттиң арқа тәрепинде турғаннан соң сөзлери еситилмейди. Соң ҳәмме екеўара сөйлесип кетеди. Сонлықтан диний хызметкерлеримиз мейит шықпастан бурын ҳәммени жыйнап бәлент ҳаўазда ўаз оқыса мақул болар еди...
Бүгинги күнде де мейитти еки-үш күнлеп қондырыў, шет елдеги туўысқаны яки перзетлери, алыстағы ағайинлери келгенше мейитти жерлеместен койыў жағдайлары да ушыраспақта. Аўыл жасыүлкенлери бул динимизге жат ислер екенлигин айтса да тийкарынан аза тутып жылап отырған ҳаял-қызлар гәпке тура қоймайды. Қайғыланып атырған шаңарақ ағзаларына артықша мәлел бермеслик ушын көше бийлери де айтқанға көнеди. Ҳәтте бийлер тәртипке бойсыныўды талап етсе қоңсы үйлерге барып баўырсақ писириў, азадар шаңарақта ас писирмедик деп айтып, қоңсылардың үйлерине қонық берип гөш қайнатып қойыў жағдайлары да ушыраспақта.
Бул бизиң турғынларымыздың диний саўатлылығы кемлиги себепли дин менен үрп-әдетти ажырата алмай атырғанынан дәрек береди. Қайғы түскен шаңарақ ағзалары «уятты, халық айтады» деген сөзге қалмаў ушын диний дәстүрлеримизди аяқ асты етпекте.
Әлбетте, мейитти үш күнлеп қондырған, жаназа намазы күни мал сойып елге ас тарқатқан адамларға ҳәкимшилик шара яки жаза қолланылмайды. Оны өзиниң ҳүжданы биледи. Бирақ, муқаддес динимиздиң тазалығын сақлаў ҳәр биримиздиң ўазыйпамыз емеспе?
Биз келеси мақалаларымызда «мейитти суўытпай шығарыў» ушын қәбиристанда жерлеў ислерине жуўапкер Абаданластырыў басқармасының жумысшылары тайын ба, олар белгиленген ўақытта өзлерине тийисли ўазыйпаларды атқара ала ма, тийкарынан ҳаяллар арасында дәстүр болған «сырығына» – ер адам болса костьюм, шапан, ҳаял адам болса таўар апарып илиў (ким не әкелгенин бир ҳаялдың «көк дәптер»ге жазып отырыўы ҳәм соңынан оларды өзлери және бөлисип алыўы) мәселелерине диний ҳәм дәстүрий көзқараслардан келип шығып тийисли уйым ўәкиллериниң пикирлери менен ортақласамыз. Жаназаға мал яки пул апарып дизимнен өтиў мәселелерин өз алдына бир тема етип пикирлесемиз.
Ҳүрметли газета оқыўшылары! Сизлердиң де жерлеў мәресимлери ҳаққында пикирлериниңиз болса редакцияға жоллаўыңызды соранамыз. Сизиң пикириңиз әлбетте, инабатқа алынып газета бетлеринде жәриялап барылады.

Ә.ХОЖАНАЗАРОВ
Ж.СЕЙДУЛЛАЕВ
скачать dle 10.5фильмы бесплатно

04.08.2018
O'xshash xabarlar:
Tsitata
  • andiaet

  • 9 августа 2018 04:34
  • Guruh: Гости
  • ICQ: {icq}
  • Registratsiya: --
  • Status:
  • kommentariy: 0
  • kommentariy: 0
^
Не могу сейчас принять участие в дискуссии - очень занят. Буду свободен - обязательно напишу что я думаю.

---
Вы не правы. Могу это доказать. Пишите мне в PM, пообщаемся. эскорт агентство в киев, модель эскорт киев и http://elite-girls-kiev.com/catalog/uliana/ киев эскорт недорого

Я извиняюсь, но, по-моему, Вы ошибаетесь. Давайте обсудим это. Пишите мне в PM, пообщаемся.

---
Я считаю, что Вы допускаете ошибку. Пишите мне в PM, поговорим. косынка на три карты играть онлайн бесплатно, плазменный взрыв 3 и игры для девочек с 4 лет играть в разведчика

Могу порекомендовать зайти на сайт, с огромным количеством информации по интересующей Вас теме.

---
Согласен, это замечательное мнение геометрия ережелері 7 сынып, геометрия 7 сынып ережелері и математика 5 сынып физика 7 сынып

Прошу прощения, что вмешался... У меня похожая ситуация. Можно обсудить.

---
Замечательно, весьма полезная штука русские фильмы и сериалы онлайн хозяйка, смотреть сайлент хилл 2 в hd и карпов 2 сезон смотреть онлайн смотреть бесплатно мультик волки и овцы

Не совсем понял, что ты хотел этим сказать.

---
Вы ошибаетесь. Могу отстоять свою позицию. Пишите мне в PM. майнкрафт девушки скины, майнкрафт скин сайт или здесь скин майнкрафт face